Ustawa o obronie ojczyzny

Polish army

Wskutek trwającej wojny została uchwalona w dniu 11 marca 2022 r. ustawa o obronie ojczyzny. Jej wejście w życie nie oznacza, że obywateli Rzeczpospolitej Polskiej automatycznie obowiązuje obowiązkowa służba wojskowa, ale zmiany nią wprowadzone są dość znaczące. Służba wojskowa także wcześniej rodziła ochronę stosunku pracy żołnierzy, teraz ochrona ta została jeszcze dodatkowo rozszerzona, ale częściowo też ograniczona.

Służba wojskowa

Ustawa o obronie ojczyzny mówi, że służba wojskowa dzieli się na:
1) czynną służbę wojskową,
2) służbę w rezerwie.

Czynna służba wojskowa to zasadnicza służba wojskowa, terytorialna służba wojskowa, służba w aktywnej rezerwie w dniach tej służby oraz odbywanie ćwiczeń wojskowych w ramach pasywnej rezerwy, zawodowa służba wojskowa i służba w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Natomiast zasadnicza służba wojskowa polega na pełnieniu:
1) dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej;
2) obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej.
Trzeba wiedzieć, że wszyscy ci żołnierze w czasie wykonywania obowiązków służbowych podlegają szczególnej ochronie przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych.
Zasadnicza służba wojskowa trwa 9 miesięcy, a dobrowolna 12 miesięcy.
Z kolei czas trwania terytorialnej służby wojskowej ustawa o obronie ojczyzny określa jako okres od roku do lat 6, przy czym może ona być pełniona rotacyjnie albo dyspozycyjnie.

 

Ustawa o obronie ojczyzny

Pobór do wojska.
W preambule do ustawy mówi, się, że „W trosce o bezpieczeństwo naszej Ojczyzny, kierując się konstytucyjnym obowiązkiem Jej obrony nałożonym na każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej oraz pragnąc zagwarantować wszystkim, którzy realizują ten obowiązek, jak najlepsze warunki, w szczególności żołnierzom, którzy pełnią służbę wojskową dla dobra Rzeczypospolitej Polskiej, a od których służba ta wymaga zdyscyplinowania, lojalności i poświęcenia, stanowi się, co następuje”. Oczywiście regulacje tam zawarte mają wzmocnić polskie siły zbrojne na wypadek agresji ze strony innego państwa, aczkolwiek wbrew obawom, ustawa o obronie ojczyzny nie wprowadza obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej. Daje ona natomiast uprawnienia Prezydentowi Rzeczpospolitej- działającemu – na wniosek Rady Ministrów – Prezydent RP, do wprowadzenia w drodze rozporządzenia obowiązku poboru do armii. Pobór do wojska ma odbywać się w takim przypadku z uwzględnieniem potrzeb Sił Zbrojnych. Obecnie Ministerstwo Obrony Narodowej opracowało projekt rozporządzenia w sprawie przeznaczania i kierowania osób do odbycia obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej, które określa sposób przeznaczania osób do obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej, wymogi dotyczące kierowania tych osób do poszczególnych rodzajów Sił Zbrojnych i rodzajów wojsk oraz kryteria ich kierowania na poszczególne stanowiska i funkcje wojskowe.
Art. 532 ustawy stanowi dodatkowo, iż w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny osoby uznane za zdolne do służby wojskowej mogą być w każdym czasie powołane do służby wojskowej. Ponadto do służby wojskowej mogą być powołane również inne osoby, które zgłosiły się do pełnienia tej służby w drodze zaciągu ochotniczego.

 

Ustawa o obronie ojczyzny

Uprawnienia pracownicze żołnierzy.
Ustawa o obronie ojczyzny przewiduje, ze stosunek pracy z osobą powołaną do pełnienia zasadniczej służby wojskowej albo terytorialnej służby wojskowej może być rozwiązany tylko za zgodą pracownika, aczkolwiek wyłączeniu spod tej ochrony podlegają umowy na okres próbny i umowy zawarte na czas oznaczony nie dłuższy niż 12 miesięcy. Ochrona stosunku pracy żołnierza nie ma zastosowania również wówczas gdy pracodawca może rozwiązać stosunek pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika oraz w przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu pracy.
Podobna ochronę armia zapewnia także w okresie od dnia poinformowania pracodawcy o terminie rozpoczęcia szkolenia podstawowego w dobrowolnej zasadniczej służbie wojskowej do dnia jego zakończenia oraz w okresie trwania szkolenia specjalistycznego w dobrowolnej zasadniczej służbie wojskowe, a także przez okres 12 miesięcy od dnia zakończenia szkolenia specjalistycznego.
Pobór do wojska, do terytorialnej służby wojskowej, wiąże się również z obowiązkiem pracodawcy wypłaty pracownikowi odprawy w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Ustawa o obronie ojczyzny wyraźnie jednak stanowi, ze odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby.
Przepisy komentowanej ustawy przewidują również prawo do urlopu bezpłatnego. Mianowicie pracodawca musi udzielić pracownikowi powołanemu do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, z wyjątkiem służby pełnionej jednorazowo w czasie lub dniu wolnym od pracy, urlopu bezpłatnego na okres trwania tej służby. Regulacja ta ma zastosowanie także do żołnierza rezerwy.
Pracownik powołany do wojska, do czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem oczywiście zawodowej służby wojskowej, oraz pełniącego służbę w rezerwie, ma prawo do zwolnienia od pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia na okres 2 dni. Uprawnienie to nie dotyczy sytuacji powołania w trybie natychmiastowego stawiennictwa.

 

Ustawa o obronie ojczyzny

Ochrona stosunku pracy małżonka żołnierza.
Służba wojskowa, w obowiązującym porządku prawnym, gwarantować ma także małżonkowi żołnierza ochronę przed zwolnieniem. Zgodnie z wprowadzonymi regulacjami rozwiązanie przez pracodawcę stosunku pracy z małżonkiem żołnierza, pełniącym obowiązkową zasadniczą służbę wojskową, może nastąpić wyłącznie z winy pracownika oraz w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Ochrona jest w tym przypadku bardzo szeroka, obejmuje wszystkie rodzaje umów o pracę. Odnosi się jednak jedynie do obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej.
Zasadnicza służba wojskowa to, jeszcze raz przypomnę:
– dobrowolna zasadnicza służba wojskowa,
– obowiązkowa zasadnicza służba wojskowa.
Ustawa i obronie ojczyzny nie daje natomiast żadnych uprawnień w zakresie ochrony stosunku pracy dla małżonka osoby pełniącej terytorialną służbę wojskową.

Ustawa o obronie ojczyzny zawiera także szereg innych, nie poruszonych w niniejszym wpisie, regulacji jak chociażby uprawnienia i obowiązki służbowe żołnierzy, orzekanie o zdolności do pełnienia służby wojskowej, kształcenie żołnierzy, kwestie związane z odpowiedzialnością majątkową żołnierzy, ich uposażeniem a także odszkodowania, odprawy pośmiertne i wiele innych. Pobór do wojska wymaga bowiem uregulowania wielu złożonych

Jak nie płacić składki zdrowotnej

W związku z wejściem w życie od 1 stycznia 2022 r. reformy zwanej Polskim ładem wiele przedsiębiorców nadal próbuje sobie odpowiedzieć na pytanie jak nie płacić składki zdrowotnej, albowiem zmiany jej dotyczące są niewątpliwie jedną z najbardziej dotkliwych, wpływają one bowiem na wysokość obciążeń publicznoprawnych. Istnieje kilka sposobów aby składki zdrowotnej nie musieć płacić, choć w wyniku procedowanej aktualnie nowelizacji jeden z nich najprawdopodobniej po dniu 1 lipca straci na aktualności.

Poniżej wskażę te możliwości.

 

Jak nie płacić składki zdrowotnej

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że co do zasady przedsiębiorcy muszą płacić składkę zdrowotną liczoną aktualnie od dochodów albo zależną od wysokości przychodów. Część wspólników spółek opłaca składkę w stałej wysokości. O bliższych szczegółach mogą Państwo przeczytać tutaj: https://prawny.org.pl/2022/02/13/polski-lad-skladka-zdrowotna-w-2022-jaka-forme-opodatkowania-wybrac/.  Ponieważ, jak wiadomo zapewne już wszystkim, nowe zasady uiszczania składki znacznie zwiększają de facto koszty prowadzonej działalności, zainteresowaniem cieszy się każda możliwość uniknięcia czy zminimalizowania wysokości składki. I tutaj dobrą wiadomością jest to, że taka możliwość istnieje i zwolnienie ze składki zdrowotnej będzie możliwe zarówno w spółkach kapitałowych, jak i osobowych spółkach prawa handlowego.

Przede wszystkim wskazać należy, że zwolnienie z opłacania składki zdrowotnej może być wynikiem wyboru określonej formy prowadzenia działalności gospodarczej. Dokładniej, na ten moment nie ma obowiązku opłacania składki zdrowotnej w spółce komandytowo – akcyjnej, choć w tym zakresie najprawdopodobniej stan prawny ulegnie w połowie roku zmianie. Dalej, w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością ubezpieczeniem zdrowotnym objęty został jedyny wspólnik tej spółki, a tym samym wspólnicy spółek dwuosobowych i wieloosobowych nie mają obowiązku opłacania składek. W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w ramach prostej spółki akcyjnej generalnie płacić składki też nie trzeba, poza jednym wyjątkiem sytuacji, gdy akcjonariusze wnoszą do spółki wkład polegający na świadczeniu usług bądź wykonywaniu pracy.

 

Zwolnienie ze składki zdrowotnej określonych świadczeń

Istnieje kilka rodzajów świadczeń wypłacanych wspólnikom spółek, które nie wiążą się z obowiązkiem zapłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne. Przykładowo w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością będą to świadczenia niepieniężne wspólnika na rzecz spółki realizowane na podstawie art. 176 kodeksu spółek handlowych. Z przepisu tego wynika, że jeżeli wspólnik ma być zobowiązany do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, w umowie spółki należy oznaczyć rodzaj i zakres takich świadczeń. Wynagrodzenie wspólnika za takie świadczenia na rzecz spółki jest wypłacane przez spółkę także w przypadku, gdy sprawozdanie finansowe nie wykazuje zysku.

Przedmiotem powtarzających się świadczeń niepieniężnych mogą być zarówno różnego rodzaju usługi, jak i dostawy towarów. Nieodzowne jest przy tym to aby świadczenia  wykonywane przez wspólnika miały charakter powtarzalny. Nie mogą być to natomiast usługi ciągłe.

Zwolnienie z opłacania składki zdrowotnej może dotyczyć także wspólników spółek osobowych w  sytuacji, gdy będą otrzymywać wynagrodzenie za prowadzenia spraw spółki. Pomimo bowiem, że art. 46 ustawy kodeks spółek handlowych stanowi, że za prowadzenie spraw spółki wspólnik nie otrzymuje wynagrodzenia, to jednak umowa spółki może tą regułę modyfikować. Jeżeli zatem wspólnik spółki osobowej będzie otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenie nie powinien być objęty obowiązkiem uiszczenia składki zdrowotnej.

 

Prowadzenie działalności przez rolników

Jak nie płacić składki zdrowotnej będąc rolnikiem? Jest to jak najbardziej możliwe, w obowiązującym stanie prawnym zwolnienie ze składki zdrowotnej może objąć również rolników. Mianowicie ustawodawca zwolnił z tego obowiązku przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, którzy spełniają warunki podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników także w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Polski system prawny zawiera regulacje, w ramach której rolnik podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników pomimo tego, że jednocześnie wykonuje pozarolniczą działalność gospodarczą.

Są jeszcze inne możliwości aby uniknąć zapłaty składki zdrowotnej, nie opisane przeze mnie wyżej, m.in. mogą one dotyczyć pewnej grupy przedsiębiorców o niskich dochodach czy znajdujących się w określonej sytuacji. Na pewno sytuacja może się zmienić po 1 lipca, w wyniku nowelizacji, która już jest na etapie prac sejmowych. Choć treść projektu jest już dostępna, na tę chwilę nie wiadomo w jakim ostatecznie brzmieniu wejdzie w życie. W innym wpisie postaram się podpowiedzieć Państwu jak nie płacić podwójnej składki zdrowotnej, czy istnieją w ogóle takie możliwości.

Badanie alkomatem w pracy

Obecnie procedowana jest nowelizacja przepisów, która ma umożliwić badanie alkomatem w pracy przez samych pracodawców. Aktualnie pracodawca nie ma takiej możliwości tj. nie może samodzielnie sprawdzić czy jego pracownik jest pijany w pracy, niezależnie od tego czy mówimy o kontroli prewencyjnej czy o uzasadnionym podejrzeniu, że pracownik pod wpływem alkoholu stawił się do pracy czy też w jej trakcie spożywał alkohol. To może się w przyszłości zmienić, aczkolwiek poniżej przedstawię Państwu stan prawny na dzień dzisiejszy.

 

Badanie alkomatem w pracy                                          

Aktualnie pracodawcy nie mogą samodzielnie prowadzić kontroli stanu trzeźwości pracowników z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 17 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Zgodnie z tym przepisem stan trzeźwości pracowników można sprawdzać tylko wtedy, gdy łącznie są spełnione dwa warunki:

– badanie pracownika alkomatem odbywa się na żądanie kierownika zakładu pracy, osoby przez niego upoważnionej lub pracownika, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że spożywał alkohol w czasie pracy lub stawił się do niej w stanie po użyciu alkoholu,

– badanie  trzeźwości pracownika przeprowadza uprawniony organ powołany do ochrony porządku publicznego (np. policja).

W innym przypadku natomiast badanie alkomatem w pracy narusza przepisy o ochronie danych osobowych. Przepis art. 22 1b Kodeksu pracy określa bowiem, że tzw. dane szczególne, w tym o zdrowiu, pracodawca może przetwarzać, gdy pracownik bądź kandydat do pracy wyrazi na to zgodę i z własnej inicjatywy przekaże takie dane.

 

Badanie alkomatem w pracy – zgoda pracownika

Badanie alkomatem w pracy będzie natomiast możliwe za zgodą samego pracownika. Co można zrobić jeżeli nie będzie on takim badaniem zainteresowany? Otóż, jeżeli jest podejrzenie, że pracownik pozostaje w stanie nietrzeźwości, kierownik zakładu pracy ma obowiązek niedopuszczenia go do pracy. Jeżeli tak się stanie, nie jest konieczne badanie pracownika alkomatem. Samo uzasadnione podejrzenie, że pracownik jest pod wpływem alkoholu jest wystarczające, by nie dopuścić go do pracy.

 

Co grozi pracodawcy za pijanego pracownika

Nie trzeba przekonywać, że pijany pracownik w pracy to rzecz niepożądana. Przede wszystkim jeżeli pracodawca dopuści do pracy pracownika, która rzeczywiście jest pod wpływem alkoholu, to będzie ponosił odpowiedzialność za zdrowie i życie załogi, co rodzi potencjalne ryzyko późniejszej zapłaty osobom poszkodowanym, zachowaniem pijanego pracownika, odszkodowania lub zadośćuczynienia. Nadto na  pracodawcy ciąży potencjalna odpowiedzialność za popełnienie wykroczenie lub przestępstwa.

 

Badanie alkomatem w pracy – konsekwencje dla nietrzeźwego pracownika

Jeżeli u pracownika zostanie potwierdzony stan nietrzeźwości mogą czekać go surowe konsekwencje. Najdotkliwszą z nich będzie rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym, choć będą też takie sytuacje kiedy pracodawca pomimo tego, że pracownik pod wpływem alkoholu stawił się do pracy bądź ją wykonywał, zwolnienie go z pracy nie będzie możliwe.

Ulga mieszkaniowa

Co do zasady, zbycie nieruchomości przed upływem lat 5 od końca roku kalendarzowego, w którym nieruchomość nabyto lub wybudowano wiąże się z koniecznością zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Jednym ze sposób na uniknięcie zapłaty przedmiotowego podatku jest skorzystanie z instytucji określanej mianem ulga mieszkaniowa, którą przybliżę w niniejszym wpisie.

 

Ulga mieszkaniowa

Ulga mieszkaniowa przewidziana została w art. 21 ust 1 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowiącym, że wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30 e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Choć w judykaturze można spotkać różnice w poglądach, to jednak w większości przypadków sądy podkreślają, że ustawodawca nie wskazuje wprost w jakiej kolejności mają mieć miejsce transakcje zbycia i nabycia nieruchomości, a zatem możliwe jest skorzystanie z ulgi nawet wówczas gdy najpierw dokonuje się nabycia nieruchomości, a następnie zbycia. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10.06.2021 r., sygn.akt II FSK 3655/18 wyraźnie podkreślił, iż „decydującym warunkiem dla realizacji prawa do ulgi z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest wydatkowanie dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na własne cele mieszkaniowe w terminie dwóch lat (obecnie trzech) od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie, a nie wydatkowanie tego dochodu po uprzednim zbyciu nieruchomości. Przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że chodzi w nim o wydatkowanie dochodu, który został uzyskany z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, bowiem jego treść odnosi się jedynie do źródła przychodu, a nie do preferowanej kolejności dokonywanych transakcji. Wydatkowanie środków na cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przed zbyciem nieruchomości, nie niweczy prawa do zwolnienia podatkowego”.

Ulga mieszkaniowa powoduje, że jeżeli podatnik na własne cele mieszkaniowe wykorzysta cały uzyskany ze sprzedaży przychód, uzyskany dochód w całości będzie podlegał zwolnieniu. Zaś w przypadku, gdy podatnik przeznaczy na własne cele jedynie część przychodu, wówczas wysokość dochodu, która podlega zwolnieniu należy wyliczyć z proporcji: dochód ze sprzedaży x poniesione wydatki / przychód ze sprzedaży.

Wydatki mieszkaniowe zostały zdefiniowane w art. 21 ust 25 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i tak np. ulga mieszkaniowa przysługuje podatnikowi jeżeli środki pochodzące ze zbycia nieruchomości przeznaczy na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, na nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem czy np. wydatki poniesione zostaną przez podatnika na spłatę kredytów (pożyczek) oraz odsetek od tych kredytów (pożyczek) zaciągniętych przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia na własne cele mieszkaniowe. W tym ostatnim przypadku trzeba jednak pamiętać, że musi to dotyczyć kredytów i pożyczek zaciągniętych w bankach bądź spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Zaciągnięcie pożyczki na cele mieszkaniowe od osoby fizycznej i jej spłata nie powoduje, że podatnikowi przysługuje ulga mieszkaniowa (tak np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2021 r., sygn..akt I SA/Kr 1251/20).

Podatnicy muszą móc przedłożyć dokumenty związane z wydatkowaniem przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości. Podatnik, który sprzedał mieszkanie i zobowiązał się do przeznaczenia pieniędzy na inne własne cele mieszkaniowe, ale nie jest w stanie tego udokumentować, musi zapłacić PIT (tak np. NSA w wyroku z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn.akt II FSK 1309/14).

Należy pamiętać, że omawiana ulga mieszkaniowa przysługuje nie tylko wówczas, gdy realizujemy swoje cele mieszkaniowe w Polsce, ale również wówczas gdy np. dokonujemy nabycia nieruchomości położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Ulga mieszkaniowa przysługuje podatnikowi także wówczas, gdy mieszkanie zostanie przed sprzedażą wycofane z działalności gospodarczej. W takim przypadku przychód ze sprzedaży wskazanego mieszkania nie będzie stanowić przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, lecz przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości.

Warto jeszcze wspomnieć o sytuacji, gdy podatnik najpierw zadeklarował, że zamierza skorzystać ze zwolnienia jakim jest ulga mieszkaniowa PIT, a następnie zmienił plany. Otóż, wówczas stosownie do brzmienia art. 30 e ust 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania PIT-39 i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę.

 

Ulga mieszkaniowa 2022

Reforma podatkowa zwana Polskim ładem, poszerzyła katalog wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe. W myśl obowiązującego od 1.01.2022 r. art. 21 ust 30 a komentowanej ustawy wydatki te obejmują także wydatki na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki), zaciągniętego w związku ze zbywaną nieruchomością. Dotychczas judykatura prezentowała różne poglądy w zakresie tego czy ulga mieszkaniowa w PIT przysługuje także wtedy gdy podatnik spłaca kredyt na zakup zbywanej nieruchomości. Raczej w mniejszości spotkać można było stanowisko zgodnie z którym nie można uznać, iż przedmiotowe zwolnienie (ulga mieszkaniowa) odnoszące się do wydatków na spłatę kredytu (pożyczki) może dotyczyć jedynie kredytów (pożyczek) zaciągniętych na nabycie nowych (innych) nieruchomości, a nie nieruchomości zbywanych” (patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 07.02.2020 r., sygn.akt III SA/Wa 469/19 i wyrok z dnia 06.12.2019 r., sygn.akt III SA/Wa 848/19). Teraz tych wątpliwości już nie będzie, bowiem wyraźnie zaliczono spłatę kredytu oraz odsetek na zakup zbywanej nieruchomości do wydatków na cele mieszkaniowe.

 

Jeżeli nie ma możliwości aby skorzystać ze zwolnienia jakim jest ulga mieszkaniowa, można sprawdzić czy nie istnieje możliwość skorzystania ewentualnie z innego zwolnienia bądź po prostu trzeba się liczyć z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego. O szczegółach mogą Państwo przeczytać w niniejszym wpisie https://prawny.org.pl/2022/03/05/podatek-od-sprzedazy-nieruchomosci/
 

 

 

 

 

Podatek od sprzedaży nieruchomości

Większość osób zdaje sobie sprawę, że jednym ze źródeł przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych jest sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym ja nabyto bądź wybudowano. Z kolei, jeżeli sprzedajemy nieruchomość po upływie tego czasu, osiągamy co prawda dochód, ale podatek dochodowy od sprzedaży nieruchomości już nie będzie musiał zostać zapłacony.

W poniższym wpisie przybliżę Państwu tą problematykę.

 

Sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat.

Jak wspomniałam już na wstępie ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 10 ust 1 pkt 8 stanowi, że źródłami przychodów jest odpłatne zbycie m.in. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Pojęcie nabycia nie zostało zdefiniowane w ustawie więc warto zaznaczyć, iż nabycie może nastąpić zarówno na podstawie spadku, jak i umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości.

Ustawodawca opodatkowuje sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat, ale nie mówi podatnikowi jak powinien liczyć ów okres. Z tego też względu wyjaśniam, że okres ten liczony być powinien pełnymi latami kalendarzowymi. Nie ma zatem znaczenia dzień i miesiąc nabycia nieruchomości, a jedynie rok, w którym nieruchomość została nabyta. Podatek dochodowy od sprzedaży nieruchomości nie będzie musiał zostać zapłacony dopiero wówczas, gdy upłynie pełne 5  lat od końca roku kalendarzowego, w którym nieruchomość została nabyta, a nie 5 lat od dnia zakupu.

 

Podatek od sprzedaży nieruchomości

Podatnicy nie prowadzący działalności gospodarczej.

Zbycie nieruchomości przed upływem lat 5 jest, co do zasady, opodatkowane. Podatnik płaci podatek dochodowy w wysokości 19% dochodu. Podstawą obliczenia podatku jest dochód, będący różnicą pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych a kosztami uzyskania przychodów, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Jak zatem zbywca ma rozliczyć sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat? Otóż, ma on po zakończeniu roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, w terminie do dnia 30 kwietnia złożyć zeznanie roczne  PIT -39, w którym wykaże kwoty przychodu, kosztów i dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości.

Mając na uwadze często zadawane mi pytanie kiedy podatek od sprzedaży mieszkania się przedawnia wyjaśniam, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W związku z tym, że termin płatności podatku upływa dnia 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, pięcioletni okres przedawnienia rozpoczyna swój bieg z końcem tego roku, w którym upływa termin płatności podatku.

 

Podatek od sprzedaży nieruchomości

Podatnicy prowadzący działalność gospodarczą.

Trzeba pamiętać, że  przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących środkami trwałymi, a takimi środkami trwałymi mogą być nieruchomości, podlegających ujęciu w ewidencji środków trwałych wykorzystywanych w działalności gospodarczej zalicza się do przychodów z tej działalności, co pociąga za sobą ich opodatkowanie jeszcze przez 6 lat po ich wycofaniu z prowadzonej działalności gospodarczej (patrz art. 14 ust 2 pkt 1 ustawy). W takiej sytuacji zatem podatek od sprzedaży nieruchomości będzie musiał zostać zapłacony jeżeli odpłatne zbycie nastąpi już po upływie 5 lat od daty nabycia nieruchomości, a przed upływem 6 lat. Dotyczy to jednak tylko nieruchomości innych niż lokale mieszkalne. Jeżeli chodzi o podatek od sprzedaży mieszkania, które było wykorzystywane przez przedsiębiorcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, to mamy zasadę określoną w art. 10 ust 3 powołanej ustawy. Przepis ten stanowi, że do sprzedaży lokali mieszkalnych z działalności gospodarczej stosuje się przepisy o odpłatnym zbyciu lokali, dochody z tego tytułu zalicza się do tego odrębnego źródła tj. tego samego, które opisałam na początku.

W przypadku sprzedaży nieruchomości, nie będących lokalami mieszkalnymi, wykorzystywanych do prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem, bez względu na okres ich nabycia, przychód uzyskany z tego tytułu będzie podlegał opodatkowaniu stawką 10% uzyskanego przychodu, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z pozarolniczej działalności gospodarczej, a pomiędzy pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik majątku został wycofany z działalności, i dniem jego zbycia nie upłynęło sześć lat.

 

Zwolnienia od podatku od sprzedaży nieruchomości.

Obowiązek zapłaty podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości nie powstanie w sytuacji, gdy znajdzie zastosowanie któreś ze zwolnień podatkowych. Będąc pytana jak uniknąć podatku od sprzedaży nieruchomości przed upływem 5 lat najczęściej opowiem pytającemu o uldze mieszkaniowej.  O uldze mieszkaniowej przeczytasz tutaj. Temat ten szczegółowo omówię w kolejnym wpisie ale poniżej chciałabym wspomnieć Państwu o nieco mniej popularnych zwolnieniach. Mianowicie, w myśl  art. 21 ust 1 pkt 28 ustawy od podatku dochodowego wolne są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia nieruchomości, ich części lub udziału w nieruchomościach, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Zwolnienie to nie dotyczy jednakże przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia gruntów, które w związku z tym odpłatnym zbyciem utraciły charakter rolny. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 20 stycznia 2017 r., sygn.akt II FSK 3637/14 zwolnienie nie obejmuje swym zakresem przychodu z tytułu odpłatnego zbycia prawa wieczystego użytkowania gruntów. Zwolnieniem nie jest objęte także zbycie gruntów jeżeli stanowią one nieużytki albo gdy do sprzedaży nieruchomości dochodzi w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej. Jak szczegółowo wyjaśniono w judykaturze „dla zwolnienia przychodu od podatku niezbędne jest spełnienie przesłanki pozytywnej, jaką jest sprzedaż całości lub części gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oraz niewystąpienie przesłanki negatywnej, przez którą należy rozumieć utratę charakteru rolnego lub leśnego tych gruntów w związku z ich sprzedażą. Przyjmuje się, że dla oceny utraty charakteru rolnego bądź leśnego gruntu znaczenie mają okoliczności faktyczne (związane z faktycznym sposobem użytkowania gruntu), a nie formalnoprawne (związane z charakterem gruntu wskazanym w ewidencji gruntów i budynków). Pojęcie utraty charakteru rolnego gruntów należy odnieść do działań faktycznych, tj. faktycznego przekształcenia sposobu użytkowania gruntów podlegających sprzedaży, łączącego się ze zmianą ich dotychczasowego przeznaczenia” (tak wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2018 r. II FSK 2254/16).

Od podatku od sprzedaży nieruchomości wolne są również przychody uzyskane z tytułu sprzedaży prawa wieczystego użytkowania oraz nieruchomości nabytych stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami w zamian za mienie pozostawione za granicą, a także przychody uzyskane z tytułu sprzedaży nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, nabytych w związku z realizacją prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, do wysokości odpowiadającej procentowemu udziałowi wartości tej rekompensaty w cenie nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego z dnia nabycia nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego.

 

Polski Ład – składka zdrowotna w 2022. Jaką formę opodatkowania wybrać?”

Jednym z częściej powtarzanych haseł w związku z reformą podatkową zwaną Nowym Ladem jest hasło Nowy ład składka zdrowotna dla przedsiębiorców czy też jak niektórzy wolą Polski ład składka zdrowotna dla przedsiębiorców. Wśród zmian podatkowych ta właśnie jest najczęściej komentowana i dla wielu osób stanowi realnie wyższy koszt prowadzonej działalności gospodarczej w 2022 roku stosunku do kosztów z ubiegłego roku. Obecnie bowiem przedsiębiorcy nie będą już mogli odliczyć uiszczanej daniny jakim jest składka zdrowotna od  zaliczki na  podatek dochodowy od  osób fizycznych.

 

Nowy ład składka zdrowotna.

Ogólne omówienie zmian.

Składki na ubezpieczenie zdrowotne będzie musiała zapłacić nowa grupa osób, mam tu na myśli np. członków zarządu wykonujących swoje funkcje na podstawie powołania jeżeli pobierają oni wynagrodzenie z tego tytułu. Ale największe zmiany dotyczyć będą przedsiębiorców bo po pierwsze Polski Ład uchyla możliwość odliczania opłaconej składki zdrowotnej od podatku, a po drugie wprowadza zmianę wysokości podstawy opłacania składek z dotychczasowej ryczałtowej na liczoną od dochodów przedsiębiorcy. Składki zdrowotne będą w 2022 roku wyliczane dla każdego przedsiębiorcy oddzielnie. Będą one różnić się ponadto w zależności od formy opodatkowania, jaką wybrał dany przedsiębiorca. Inne składki zapłaci przedsiębiorca opodatkowany według zasad ogólnych (9% dochodu), inne przedsiębiorca opodatkowany liniowo (4,9%), a inne ryczałtowiec.

Co istotne, ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorcy będą musieli płacić nawet wówczas gdy poniosą stratę. Generalnie minimalna składka zdrowotna w 2022 r. wynosić będzie 270,90 zł jest to 9 % z kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę (3010 zł x 9%) i w przypadku poniesienia straty składkę w tej wysokości podatnicy będą musieli zapłacić.

Dodatkowo zwiększeniu ulegną także składki na ubezpieczenie społeczne, składki ZUS jak je się potocznie nazywa. Wysokość tych składek obrazuje poniższa tabela.

Rodzaj składekSkładki pełneSkładki preferencyjne
Podstawa wymiaru3 553,20 zł903,00 zł
Składka emerytalna693,58 zł176,27 zł
Składka rentowa284,26 zł72,24 zł
Składka chorobowa87,05 zł22,12 zł
Składka wypadkowa59,34 zł15,08 zł
Składka na Fundusz Pracy87,05 zł
Łącznie1211,28 zł285,71 zł

 W wyliczeniu tym nie jest ujęta składka zdrowotna.

 

Polski ład składka zdrowotna.

Opodatkowanie na zasadach ogólnych i podatkiem liniowym

W przypadku osób fizycznych, które prowadzą działalność gospodarczą i wybrały opodatkowanie wg skali podatkowej, składkę ustala się w wysokości 9% od sumy dochodu ze wszystkich działalności, dla których przedsiębiorca wybrał tę formę opodatkowania.  Składka zdrowotna nie może być jednak niższa niż wskazany wyżej procent minimalnego wynagrodzenia. Jeżeli przedsiębiorca zawiesi prowadzenie działalności gospodarczej uzyskane w okresie zawieszenia przychody i ponoszone koszty będą wyłączane z podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przykładowo zatem jeżeli przedsiębiorca zawiesi wykonywanie działalności gospodarczej, a następnie w okresie tego zawieszenia osiągnie przychód np. z tytułu sprzedaży samochodu to przychód z tego tytułu nie będzie uwzględniany przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Składkę zdrowotną przedsiębiorca opodatkowany według skali podatkowej płaci również od kwoty wolnej 30.000 zł, składka zdrowotna jest bowiem płacona od pierwszej złotówki dochodu. Niestety ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie przewiduje ogólnego limitu przychodów stanowiących podstawę wymiaru składki zdrowotnej.

W 2022 roku składka na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą, którzy rozliczają się liniowo wyniesie 4,9% podstawy wymiaru składki, jednak nie mniej niż kwota odpowiadająca 9%:

1)     minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu 1 stycznia roku składkowego, w przypadku składki obliczanej od miesięcznej podstawy jej wymiaru;

2)     iloczynu liczby miesięcy w roku składkowym i minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu tego roku składkowego, w przypadku składki obliczanej od rocznej podstawy jej wymiaru.

Za styczeń 2022 przedsiębiorcy będący wspólnikiem w dwóch spółkach zapłacili nie podwójne ubezpieczenie zdrowotne jak się spodziewano, a jedną składkę o ile działalność była opodatkowana na zasadach ogólnych lub podatkiem liniowym, zaś za kolejne miesiące zapłacą jedną składkę liczoną od miesięcznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowiącej dochód z działalności gospodarczej uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc. W styczniu podwójna składka zdrowotna wynosiła 419,92 zł x 2. Generalnie niezależnie od tego czy  osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą jest wspólnikiem w dwóch spółkach jawnych, czy w spółce partnerskiej i w spółce komandytowej, która opłaca podatek liczony według skali czy tzw. podatek  liniowy, osoba ta od lutego 2022 r. powinna opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne od sumy dochodów z tych działalności.

 

Składka zdrowotna nowy ład.

Wspólnicy spółek.

W tym miejscu nie można ominąć tematu „polski ład składka zdrowotna” w kontekście wspólników spółek. W myśl  obowiązujących przepisów za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność i podlegającą tym samym ubezpieczeniu zdrowotnemu uważa się wspólników jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej, jak również akcjonariusza prostej spółki akcyjnej wnoszącego do spółki wkład, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług. Dla wspólników spółek komandytowych przyjęta została zryczałtowana forma opłacania składki zdrowotnej i wynosić ona będzie 9% podstawy, którą stanowi kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z czwartego kwartału roku poprzedniego, ogłaszanego przez GUS. Podobnie wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. opłaca składki społeczne na dotychczasowych zasadach, w jego przypadku składka zdrowotna też uzależniona jest od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku – niezależnie od wysokości dochodów (przychodów) uzyskiwanych przez spółkę.

Polski ład nie objął osób fizycznych będących komplementariuszami spółki komandytowo akcyjnej ani obowiązkowymi składkami na ubezpieczenia zdrowotne, ani na ubezpieczenia społeczne. Podobnie nie są zobowiązani do opłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne wspólnicy wieloosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, spółek akcyjnych i prostej spółki akcyjnej nie wnoszących wkładów w  postaci świadczenia pracy lub usług.

 

Polski ład składka zdrowotna.

Osoby opodatkowane w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i kary podatkowej.

Z uwagi na częstotliwość zapytań w stylu: nowy ład składka zdrowotna ryczałt, poniżej przedstawione zostaną zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez osoby opodatkowane w formie ryczałtu. Poniższe informacje będą odpowiedzią na pytanie jak Nowy ład wpływa na wysokość składki zdrowotnej dla osób na ryczałcie. W tym przypadku składka zdrowotna jest stała, liczona jako procent przeciętnego wynagrodzenia w czwartym kwartale ubiegłego roku i uzależniona od wysokości przychodów przedsiębiorcy. Wysokość składki zmieniać się będzie w przyszłości wraz ze zmianą wysokością przychodów i zmianą przeciętnego wynagrodzenia, które stale rośnie.

Wysokość składki w 2022 roku obrazuje poniższa tabela:

Opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych

w przypadku przychodów od 0,00 zł do 60 000 zł9% od 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce za IV kwartał (tj. 335,94 zł)
w przypadku przychodów > 60 000 zł do 300 000 zł9% od 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce za IV kwartał (tj. 559,89 zł)
w przypadku przychodów > 300 000 zł9% od 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce za IV kwartał (tj. 1007,81 zł)

Przedsiębiorcy, którzy wybrali jako formę swojego opodatkowania ryczałt od przychodów ewidencjonowanych w danym roku kalendarzowym, mają możliwość opłacania składek miesięcznych na dwa sposoby, albo na podstawie przychodów uzyskanych w roku poprzednim, albo na podstawie przychodów za bieżący rok kalendarzowy, wówczas składki będą opłacane narastająco w ciągu roku.  W tym pierwszym przypadku trzeba wiedzieć, że dla ustalenia podstawy obliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorca musi wziąć pod uwagę osiągnięte przychody z działalności opodatkowanej ryczałtem przychody pomniejszone o składki społeczne, jeżeli nie zostały one zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub odliczone od dochodu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Warto w tym miejscu napisać także kilka słów jaka będzie składka zdrowotna dla przedsiębiorców opodatkowanych w formie karty podatkowej. Otóż, składka zdrowotna dla tych przedsiębiorców ma wynosić 9% od minimalnego wynagrodzenia ale tą formę opodatkowania będą mogli już stosować tylko nieliczni. Po pierwsze bowiem od 1 stycznia 2022 roku nikt rozpoczynający działalność gospodarczą nie może wybrać karty podatkowej jako formy opodatkowania, ponadto też dotychczas ją stosujący nie będą mogli wznowić opodatkowania w formie karty. Dodatkowo zmianie ulegną warunki podlegania opodatkowania w formie karty podatkowej.

Natomiast osoby prowadzące działalność gospodarczą, które opłacają podatek w formie karty podatkowej zostały zwolnione z opłacania składki  na ubezpieczenie zdrowotne jeżeli:

– pobierają emeryturę lub rentę w miesięcznej wysokości, która nie przekracza minimalnego wynagrodzenia,

– są osobami zaliczonymi do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności.

Składka zdrowotna osób prowadzących działalność wpłynie zatem na wysokość obciążeń publicznoprawych w sposób na pewno odczuwalny. Jakiego rzędu będą to zmiany zobrazuje Państwu poniższa tabela. Wyjaśniam, że do porównania obciążeń w roku 2021 i 2022 r. przyjęłam następujące dane przychody w kwocie 200.000,00 zł, koszty w wysokości 40.000,00 zł i 17 % stawkę ryczałtu:

FORMA OPODATKOWANIASKŁADKA ZDROWOTNAPODATEK DOCHODOWYSUMA OBCIĄŻEŃ PODATKOWYCH
W 2021W 2022W 2021W 2022W 2021W 2022
SKALA PODATKOWA           3 897 zł           13 322 zł         31 720 zł          24 266 zł        35 617 zł      37 588 zł
PODATEK LINIOWY           3 271 zł            7 253 zł         25 307 zł          28 124 zł        28 578 zł      35 377 zł
RYCZAŁT           3 271 zł           6 324 zł         29 146 zł          31 963 zł         32 417 zł      38 287 zł

 

Składka zdrowotna dla przedsiębiorców jest elementem, który pomniejsza zysk osiągany z prowadzonej działalności. Poza składkami ZUS i podatkiem dochodowym, przedsiębiorcy będą musieli ponosić jeszcze dodatkowo ciężar zwiększonej składki na ubezpieczenie zdrowotne. Im wyższy dochód tym wyższa składka zdrowotna.

Oczywiście niniejszy wpis nie wyczerpuje tematu „Składka zdrowotna dla przedsiębiorców a Nowy Ład” bo jest to temat o wiele bardziej złożony. Ma on za zadanie jedynie przybliżyć podstawowe zagadnienia i pokazać jak zmiany w składce zdrowotnej wpłyną na poziom obciążeń publicznoprawnych tej grupy zawodowej.

Odprawa emerytalna – co zainteresowany wiedzieć o niej powinien

Wiele osób pyta komu przysługuje odprawa emerytalna, a także o to ile ona dokładnie wynosi. Niniejszy wpis ma na celu wyjaśnienie komu przysługuje odprawa emerytalna, jakie przepisy/postanowienia regulują zasady jej przyznawania, a także czy przepisy „covidowe” wpływają na wysokość odprawy. Ponadto udzielam odpowiedzi na często zadawane pytanie odprawa emerytalna a ZUS.

 

Odprawa emerytalna

Odprawa emerytalna jest świadczeniem obowiązkowym, powszechnym i jednorazowym (nie dotyczy to sytuacji, gdy pracownik jest zatrudniony równolegle w większej ilości zakładów pracy), a zatem nie przysługuje ona pracownikowi, który wcześniej już otrzymał odprawę emerytalną np. od innego pracodawcy. Prawo do odprawy nie jest uzależnione od sposobu rozwiązania umowy o pracę ani od tego, która ze stron dokonuje jej rozwiązania. Nie zależy też od charakteru umowy (na czas określony czy na czas nie określony) ani od czasu trwania umowy. Odprawa emerytalna jest po prostu gratyfikacją za długoletnią pracę, tak jak np. nagroda jubileuszowa. Tu wyjaśniam przy okazji, że odprawa emerytalna po 40 latach pracy, o jaką jestem czasem pytana to nagroda jubileuszowa, a nie odprawa emerytalna, która też w pewnym sensie jest uzależniona od stażu pracy, ale stażu do emerytury, a nie okresu 5, 10 czy 40 lat pracy.

Odprawę emerytalną pracodawca powinien wypłacić w dniu ustania stosunku pracy. Nie można zrzec się prawa do świadczenia takiego jak odprawa emerytalna. Pracodawca musi ją wypłacić pracownikowi jeżeli spełnione są przesłanki do jej otrzymania.

Odprawa emerytalna dotyczy ogółu pracowników zatrudnionych, przyznawana jest na warunkach określonych w kodeksie pracy, a dla poszczególnych grup pracowników uregulowania znajdziemy także w ustawach szczególnych,  np. odprawa emerytalna nauczycieli doregulowana jest w ustawie Karta Nauczyciela, odprawa emerytalna pracowników samorządowych w ustawie o pracownikach samorządowych, te przepisy zawierają korzystniejsze uregulowania jeżeli chodzi o wysokość odprawy emerytalnej.

 

Odprawa emerytalna – kodeks pracy

Zgodnie z treścią art. 921 § 1 kodeksu pracy pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Odprawa emerytalna lub rentowa należy się pracownikowi w razie przejścia na emeryturę, niezależnie od rodzaju tej emerytury (a więc także np. w razie przejścia na emeryturę pomostową). W judykaturze wskazuje się, że związek między rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury może mieć charakter przyczynowy, czasowy, czasowo-przyczynowy, a także funkcjonalny, który występuje wówczas gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje przed spełnieniem warunków uprawniających do emerytury, ale nabycie prawa do tego świadczenia i przyznanie świadczenia po ustaniu zatrudnienia jest konsekwencją sytuacji bezpośrednio poprzedzającej rozwiązanie stosunku pracy.

 

Ile wynosi odprawa emerytalna

Pracownicy mają zagwarantowane przez kodeks pracy prawo do otrzymania odprawy emerytalnej w wysokości miesięcznego wynagrodzenia. Przepisy branżowe są dla poszczególnych grup korzystniejsze. Przykładowo art. 87 Karty Nauczyciela stanowi, że nauczycielowi, który nie otrzymał odprawy dla nauczyciela mianowanego, odprawa emerytalna przysługuje w wysokości dwumiesięcznego ostatnio pobieranego wynagrodzenia w szkole będącej podstawowym miejscem jego pracy, a gdy przepracował w szkole ponad 20 lat – w wysokości trzykrotnego wynagrodzenia. Do wyższej odprawy mają prawo także pracownicy budżetówki. Odprawa emerytalna w budżetówce jest zależna od stażu pracy wynosi od równowartości 2 do 6-miesięcznego wynagrodzenia pracownika. Dobrą wiadomością jest to, że odprawa emerytalna w prywatnej firmie również może być wyższa ale tylko wówczas kiedy taką wyższą odprawę przewidują np. obowiązujące pracodawcę układy zbiorowe pracy czy regulaminy wynagradzania. Ile wynosi odprawa emerytalna w takim przypadku będzie wprost wynikało z zapisów aktów wewnątrzzakładowych.

 

Kiedy nie przysługuje odprawa emerytalna

Odprawa emerytalna nie przysługuje pracownikowi w razie przejścia na świadczenie przedemerytalne, a to dlatego, iż jego uzyskanie nie może być uznane za równoznaczne z przejściem na emeryturę. Szczęśliwie dla pracowników, Sąd Najwyższy zmienił zdanie jeżeli chodzi o brak prawa do odprawy w przypadku tzw. zwolnienia dyscyplinarnego. Mianowicie w wyroku z dnia 16 listopada 2000 r. (sygn.akt I PKN 81/00) uznał, że rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika z winy pracodawcy nie może być uznane za ustanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę wobec czego pracownikowi nie przysługuje odprawa emerytalna ale w uchwale (7) Sądu najwyższego z dnia 28 czerwca 2017 r. w sprawie III PZP 1/17 już czytamy, że „rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP nie wyklucza prawa pracownika samorządowego do jednorazowej odprawy emerytalnej”.

 

Odprawa emerytalna a ZUS

Przepisy prawa pracy nie zawierają wymogu, aby przechodzący na emeryturę pracownik musiał dokumentować swoje uprawnienia za pomocą decyzji ZUS o przyznaniu świadczenia emerytalnego. Najczęściej pracownik nabywa prawa emerytalne będąc w zatrudnieniu i wówczas dopiero dochodzi do rozwiązania z nim stosunku pracy. W takim przypadku zazwyczaj pracodawca jeszcze przed ustaniem stosunku pracy może zweryfikować uprawnienia emerytalne pracownika (np. na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych). Pracodawca nie musi zatem czekać z wypłatą odprawy emerytalnej na decyzję ZUS.

Tzw. tarcza 4.0 czyli ustawa z 19 czerwca 2020 r. zawiera niestety zapis w art. 15 gd, który pozwala pracodawcom obniżyć wysokość odprawy emerytalnej. Przepis ten mówi, że wysokość odprawy emerytalnej nie może przekroczyć dziesięciokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Proszę jednak pamiętać, że nie wszystkim i nie w każdym przypadku. W ostatnim czasie udało mi się wygrać przed Sądem Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie dla mojej klientki pełną, wyższą odprawę, stąd też sugeruję zawsze dobrze rozważyć stan faktyczny sprawy, zanim podejmą Państwo decyzję o rezygnacji z żądania wypłaty odprawy w pełnej wysokości.

Praca za granicą a podwójne opodatkowanie

Praca za granicą nie należy obecnie do rzadkości. Nie jest też niecodzienną sytuacja, kiedy polski obywatel, będąc wciąż polskim rezydentem podatkowym, pracuje poza granicami Polski. Wiele osób kojarzy wykonywanie pracy za granicą z pojęciem takim jak podwójne opodatkowanie czy podwójny podatek. Zważywszy, że zbliża się termin rozliczeń podatkowych w zakresie dochodów osiągniętych w 2021 roku, warto tą problematykę Państwu nieco przybliżyć.

Podatek od pracy za granicą

To gdzie dana osoba będzie musiała się opodatkować dochody z pracy w Polsce zależy od tego czy posiada w Polsce ograniczony czy nieograniczony obowiązek podatkowy.
Jak stanowi art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Jest to tzw. nieograniczony obowiązek podatkowy. Z kolei art. 3 ust. 2a ustawy stanowi, że osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to tzw. ograniczony obowiązek podatkowy.
Zgodnie z ogólną regułą dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się w szczególności dochody (przychody) a pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia.
Kwestie rezydencji podatkowej wyjaśniłam szerzej we wpisie: https://prawny.org.pl/2021/05/16/rezydencja-podatkowa-w-polsce/. Mówiąc obrazowo, jeżeli miejsce zamieszkania podatnika znajduje się np. na terytorium Wielkiej Brytanii osiągane przez niego dochody nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Polsce, nie występuje w takiej sytuacji w ogóle podwójne opodatkowanie. Podatek od pracy za granicą może być zaś zapłacony wówczas gdy pracownik ma miejsce zamieszkanie w kraju, a pracuje w Wielkiej Brytanii. Innymi słowy, podatek dla pracujących za granicą nie zawsze musi wiązać z koniecznością rozliczenia go w Polsce.
Nie zawsze wykonywanie pracy za granicą będzie się wiązało z opodatkowaniem w jakimkolwiek innym Państwie niż Polska. Podwójny podatek nie będzie mógł być płacony wówczas gdy pracownik będzie wykonywał pracę za granicą, czy też pracę tę wykonywał np. w całym 2021 roku za granicą, ale dla polskiej firmy. W takiej sytuacji jego dochody z pracy będą opodatkowane w kraju. Ale wyobraźmy sobie z kolei sytuację, gdy pracownik ma podpisaną umowę o pracę z firmą polską, miejscem jego pracy w umowie jest siedziba firmy w Polsce, ma on miejsce zamieszkania w Polsce, ale fizycznie jednak przez większość czasu w roku przebywa poza granicami kraju bo tam przedmiotową pracę wykonuje. Jeżeli pracownik nie przebywa w żadnym kraju dłużej niż 183 dni, podatek powinien być płacony w Polsce. W przypadku dłuższych pobytów za granicą dochody uzyskane w tym kraju mogą być jednak tam opodatkowane, a zatem będziemy mieć do czynienia z sytuacją gdy podatek od pracy za granicą będzie płacony nie w Polsce, a właśnie za granicą, w miejscu jej świadczenia.

Podwójne opodatkowanie

Zakres obowiązku podatkowego polskich rezydentów podatkowych wykonujących pracę za granicą jest modyfikowany przez umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, które Polska zawarła z Państwem, w którym praca jest wykonywana. Co do zasady, przepisy umów regulujących podwójne opodatkowanie przewidują, że dochody z pracy podlegają opodatkowaniu w kraju zamieszkania pracownika oraz w kraju, w którym praca jest rzeczywiście wykonywana. Mają one zatem eliminować tzw. podwójne opodatkowanie.
Precyzyjniej, w celu zapobieżenia faktycznemu podwójnemu opodatkowaniu tj. przeciwdziałania temu aby podatek od pracy za granicą nie został zapłacony po raz drugi także w kraju rezydencji podatkowej podatnika, zastosowanie znajduje metoda unikania podwójnego opodatkowania tj. metoda odliczenia proporcjonalnego lub metoda wyłączenia. Bez istnienia tego rodzaju mechanizmów podatnik, którego dochody zostały już opodatkowane za granicą, a ma rezydencję w Polsce, musiałby zapłacić podwójny podatek w pełnym tego słowa znaczeniu tj. najpierw zapłacić podatek od dochodów osiągniętych np. we wspomnianej Wielkiej Brytanii, a potem podatek w pełnej wysokości także w Polsce. Z uwagi jednak na fakt, że umowy międzynarodowe i polska ustawa przewidują wspomniane metody podwójnego opodatkowania, podwójny podatek dla pracujących za granicą nie jest już tak dotkliwy. Niestety polski ustawodawca od 2021 roku znacznie ograniczył ulgę abolicyjną, która czyniła nieodczuwalnym dla podatnika opodatkowanie pracy za granicą. Obecnie wynosi ona nie więcej niż 1.360 zł. Oznacza to, że jeżeli kwota podatku zapłaconego za granicą jest niższa o więcej niż 1360 złotych od podatku obliczonego od tej samej kwoty w Polsce, podatnik będzie zobowiązany do dopłaty podatku od pracy za granicą. Dla dużego grona podatników podwójny podatek stanie się tym samym bardziej dotkliwy.

Opodatkowanie pracy za granicą zawsze należy rozpatrywać indywidualnie. To, czy Polak zapłaci w kraju podatek od pracy za granicą, a zatem wystąpi sytuacja potocznie rozumiana jako podwójne opodatkowanie uzależnione jest od posiadania tutaj rezydencji podatkowej. Nie zawsze zatem wystąpi podwójny podatek dla pracujących za granicą.

Ryczałt dla programisty

Polski Ład, który zaczął obowiązywać od stycznia 2022 roku, wprowadza bardzo wiele zmian do polskiego prawa podatkowego czyniąc je jeszcze bardziej skomplikowanym. Jedną z nich są zmiany opodatkowania, a dokładniej stawek ryczałtu od przychodów dla przedsiębiorców z branży IT. Wielu podatników pyta w tym okresie o ryczałt dla programisty, stąd też chciałabym nieco przybliżyć Państwu tą problematykę.

 

Zmiany opodatkowania dla branży IT

Nowelizacja ustaw podatkowych wprowadzona przez Polski Ład, określany również czasem jak Nowy Ład, wprowadza nową stawkę przychodów z tytułu usług w branży IT,  a mianowicie 12% stawkę dla przychodów, które do tej pory były opodatkowane 15% stawką.  Już w tym miejscu jednak nadmienię, iż przychody z tytułu świadczenia „usług informatycznych” mogą być opodatkowane także stawką ryczałtu w wysokości 8,5% i 15 %, zgodnie z przepisami ustawy z 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Warto wiedzieć, że z ryczałtu nie skorzystają te osoby z branży IT, które w danym roku podatkowym były związane umową o pracę, bądź spółdzielczym stosunkiem pracy, a także kolejny rok po ustaniu tych stosunków, jeżeli będą wykonywać czynności na rzecz pracodawcy/byłego, tożsame do czynności wykonywanych podczas trwania stosunku służbowego. Ryczałt IT nie jest również dostępny dla informatyków, którzy osiągają dodatkowo przychody z działalności z tytułu prowadzenia aptek, kupna i sprzedaży wartości dewizowych, handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych bądź w poprzednim roku podatkowym osiągnęli przychody wyższe niż 2 000 000 EUR.

Ryczałt dla informatyków wiąże się także z inną składką zdrowotną niż tą przewidzianą dla liniowców lub osób rozliczających się na skali podatkowej. Polski ład wprowadził bowiem zasadę, iż zapłacą oni składkę zdrowotną w wysokości 9% podstawy jej wymiaru, przy czym będą obowiązują trzy podstawy wymiaru składki zdrowotnej:

– 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli roczne przychody nie przekroczą kwoty 60 000 zł,

– 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli jego roczne przychody przekroczą 60 000 zł ale nie więcej niż 300 000 zł,

-180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli jego roczne przychody przekroczą 300 000 zł.

 

Ryczałt dla programisty

Od początku 2022 roku ryczałt dla programisty wynosi 12 %. Nie każda jednak działalność informatyczna to działalność programisty. Zgodnie z objaśnieniami do PKWiU z dnia 23 października 2015 r., wydanymi przez Główny Urząd Statystyczny, przez usługi związane z oprogramowaniem należy rozumieć „pisanie, modyfikowanie, badanie, dokumentowanie i wspomaganie oprogramowania, włączając pisanie zleceń sterujących programami dla użytkowników, analizowanie, projektowanie systemów gotowych do użycia: rozbudowę, tworzenie, dostarczanie oraz dokumentację oprogramowania wykonanego na zlecenie określonego użytkownika, pisanie programów na zlecenie użytkownika, projektowanie stron internetowych”. Ryczałt dla programistów nie obejmuje zatem wszystkich osób z branży IT, a precyzyjniej nie obejmuje osób, które nie świadczą usług z zakresu rozbudowy oprogramowania, czyli nie wytwarzają, nie rozwijają, nie ulepszają oprogramowania technologii informatycznych, nie projektują oprogramowania.

Przewidziany przez Polski Ład ryczałt w wysokości 12 % będzie miał zastosowanie do przychodów ze świadczenia przez programistów usług stanowiących usługi związane z doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego (PKWiU 62.02.10.0), związane z oprogramowaniem (PKWiU ex 62.01.1), objęte grupowaniem „Oryginały oprogramowania komputerowego” (PKWiU 62.01.2), związane z doradztwem w zakresie oprogramowania (PKWiU ex 62.02), w zakresie instalowania oprogramowania (PKWiU ex 62.09.20.0) oraz związane z zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi (PKWiU 62.03.1).

 

Inne stawki ryczałtu dla informatyków

Jak wyżej wspomniałam, nowy 12 % ryczałt dla programisty, nie dotyczy wszystkich usług świadczonych przez osoby z branży informatycznej. Informatycy będą mogli bowiem niejednokrotnie skorzystać ze stawki 8,5 % jako stawki właściwej dla przychodów z działalności usługowej, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a wyżej powołanej ustawy o podatku zryczałtowanym.  Według stawki 8,5 % będą opodatkowane przychodu ze świadczenia np. takich usług informatycznych jak  kontrola jakości, kontrola wydatków i przychodów, relacje z kontrahentami (PKWiU 74.90.1 Usługi profesjonalne i techniczne wspomagające i usługi doradztwa, gdzie indziej niesklasyfikowane). Zgodnie z najnowszymi interpretacjami informatycy osiągający przychody ze świadczenia usług sklasyfikowanych według PKWiU pod symbolem PKWiU 62.01.12 również będą mogły być opodatkowane 8,5% stawką ryczałtu (tak też Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w piśmie z dnia 19 maja 2021 r. nr 0112-KDIL2-2.4011.186.2021.1.AG oraz w piśmie z dnia 6 maja 2021 r., nr 0112-KDIL22.4011.85.2021.2.MM). Możliwa jest także 15 % stawka ryczałtu.

Tak więc ryczałt dla programistów, powszechnie kojarzony ze stawką 12 %, w żadnym razie nie dotyczy wszystkich usług z branży IT. W każdym wypadku dla ustalenia prawidłowej stawki ryczałtu, konieczna będzie właściwa klasyfikacja usługi do określonego symbolu PKWiU, której to klasyfikacji powinien dokonać podatnik, zgodnie z faktycznie prowadzoną działalnością.

 

Podsumowując, Polski Ład (Nowy Ład) przyniósł opisane zmiany w zakresie stawek ryczałtu dla osób z branży IT. Obniżony ryczałt dla programistów miał, w ocenie ustawodawcy, przeciwdziałać ewentualnym zmianom rezydencji podatkowej wielu osób o tej specjalizacji.

Zasiedzenie służebności na gruncie polskiego prawa

Ustawodawca wprowadził do polskiego porządku prawnego bardzo ważną instytucję – z punktu widzenia korzystania z czyjejś nieruchomości –  jaką jest zasiedzenie służebności. Służebność gruntowa może zostać nabyta w drodze zasiedzenia, jeśli polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Co ważne, ustawodawca przewidział zasiedzenie służebności gruntowej, ale nie wprowadził już takiej samej możliwości w odniesieniu do służebności osobistej.

W praktyce, mówiąc o zasiedzeniu służebności mamy na myśli zasiedzenie służebności drogi koniecznej albo zasiedzenie służebności przesyłu, stąd też przybliżę Państwu tę właśnie problematykę.

 

Zasiedzenie służebności

W myśl art. 292 kodeksu cywilnego służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia.  Trwałe i widoczne urządzenie jest postrzegalne jako takie, które jest widoczne dla przeciętnego uczestnika obrotu ale warto też widzieć, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia z dnia 13 września 2017 r., wydanym w sprawie IV CSK 623/16 stwierdził, iż podziemne urządzenia mogą być zasiedziane także wtedy, gdy nie ma na powierzchni żadnych ich elementów, ale są uwidocznione na mapach.  Jak dostrzega się w nauce prawa i judykaturze o tym, czy coś jest trwałym i widocznym urządzeniem decyduje to, czy jest ono wynikiem świadomego, celowego i pozytywnego działania ludzkiego, uzewnętrznionego w trwałej postaci widocznych przedmiotów, wymagającego do swego powstania pracy ludzkiej. O przedsięwzięciu takiego działania świadczyć może przykładowo wzniesienie urządzenia w celu przystosowania gruntu obciążonego jako drogi, np. utwardzenie szlaku drożnego, budowa mostów, nasypów, grobli (tak np. Fras Mariusz (red.), Habdas Magdalena (red.), Kodeks cywilny. Komentarz).

Aby można było mówić o tym, że nastąpiło zasiedzenie służebności korzystanie ze wzniesionego urządzenia powinno mieć charakter stały, a nie incydentalny.

 

Zasiedzenie służebności drogi koniecznej

Do ustanowienia drogi koniecznej może dojść wówczas gdy dana nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej – w drodze aktu notarialnego, orzeczenia sądu bądź też zasiedzenia służebności, jako że służebność drogi koniecznej jest typową służebnością drogową. Zasiedzenie służebności drogi koniecznej jest uzależnione od łącznego spełnienia trzech przesłanek: posiadania, upływu czasu oraz istnienia trwałego i widocznego urządzenia.

Warto podkreślić w tym miejscu, że brak jest jednolitego stanowiska w judykaturze w zakresie tego kto winien być wykonawcą owego urządzenia aby jego wzniesienie skutkować mogło stwierdzeniem zasiedzenia służebności drogi koniecznej i tak przykładowo Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 3 sierpnia 2017 r., sygn.akt IV CSK 85/17 wyraził pogląd, wedle którego zasiedzenie drogi koniecznej możliwe jest tylko wówczas, gdy trwałe i widoczne urządzenie zbudowane zostało przez posiadacza służebności drogi dojazdowej, a nie przez właściciela nieruchomości potencjalnie służebnej lub przez jego poprzedników prawnych, z kolei w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2006 r., sygn.akt III CSK 38/05 wskazał, iż nabycie służebności gruntowej polegającej na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia nie jest wyłączone z tego względu, że urządzenie to zostało wykonane przez właściciela nieruchomości obciążonej.

W kontekście istnienia trwałego urządzenia trzeba mieć świadomość, że samo tylko długoletnie przejeżdżanie przez czyjąś nieruchomość, bez urządzenia drogi, nie spowoduje, że nastąpi zasiedzenie służebności drogi koniecznej ale już na przykład wysypanie kolein drogi samym tylko żwirem będzie uważane za istnienie trwałego i widocznego urządzenia i w efekcie będzie mogło doprowadzić do tego, iż sąd stwierdzi w takim przypadku zasiedzenie służebności gruntowej.

Warto pamiętać, że drogi publiczne co do zasady nie podlegają zasiedzeniu.

 

Zasiedzenie służebności przesyłu

Co prawda ustawa kodeks cywilny nie wymienia wśród możliwych sposobów nabycia służebności przesyłu zasiedzenia tego prawa rzeczowego, ograniczając się do wskazania umowy oraz konstytutywnego orzeczenia sądowego. Jednak na taką możliwość wskazuje art. 305 ze zn 4 kodeksu, zgodnie z którym do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych. Nie ma oczywiście co do tego na ten moment żadnych wątpliwości.

Do nabycia służebności przesyłu w drodze zasiedzenia konieczne jest zatem spełnienie niżej wymienionych przesłanek:

  • posiadanie tej służebności przez przedsiębiorcę,
  • posiadanie to powinno polegać na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia przesyłowego stanowiącego własność tego przedsiębiorcy,
  • posiadanie to powinno być nieprzerwane,
  • konieczny jest upływ wymaganego przez ustawę okresu czasu.

Także i w tym przypadku zasiedzenie służebności, może nastąpić, co do zasady, w sytuacji gdy trwałe i widoczne urządzenie zostało wzniesione przez osobę, na rzecz której zasiedzenie ma nastąpić lub jej poprzednika prawnego. Istnienie na nieruchomości określonego stanu faktycznego pełni bowiem rolę swoistego ostrzeżenia dla właściciela tej nieruchomości, które pozwala mu ocenić czy tolerując ten stan naraża się na utratę lub obciążenie przysługującego mu prawa wskutek zasiedzenia służebności.